ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕੱਜਲ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣ ਲਓ ਇਹ ਗੱਲਾਂ, ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕੱਜਲ ਲਗਾਉਣਾ ਦਾਦੀ-ਨਾਨੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਿਰ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕੱਜਲ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੌਨਪੁਰ ਦੇ ਬਾਲ ਰੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆ ਡਾ. ਮੁਕੇਸ਼ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਲਣ, ਐਲਰਜੀ ਅਤੇ ਸੰਕਰਮਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਾਦੀ-ਨਾਨੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕੱਜਲ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਾਜਲ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਘਰ ਵਿਚ ਕੱਜਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਰੱਖਣ ਦੌਰਾਨ ਸਫਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਸੰਕਰਮਣ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਕਾਜਲ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਾਲ ਰੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆ ਡਾ. ਮੁਕੇਸ਼ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਕੱਜਲ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਰਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਰੰਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕਾਜਲ ਲਗਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅੱਖਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੱਜਲ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਲਣ, ਲਾਲੀ, ਪਾਣੀ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਖੁਜਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੱਜਲ ਦਾ ਕੋਈ ਕਣ ਅੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਣ ’ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰਗੜਨ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿਚ ਧੂੜ ਜਾਂ ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਕਣ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਕੱਜਲ ਜਾਂ ਕੋਈ ਘਰੇਲੂ ਪਦਾਰਥ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ ’ਤੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸਫਾਈ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਬਣੀ ਰਹਿਣ ’ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਅਣਜਾਣ ਨੁਸਖਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਲਾਲੀ, ਸੋਜ, ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਣੀ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਦਰਦ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਬਾਲ ਰੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਖੁਦ ਤੋਂ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।