ਘੱਟ ਮੁਰਗੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਇੰਜ ਵਧਾਓ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ

ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸੀ ਆਂਡਿਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ (ਮੁਰਗੀ ਪਾਲਣ) ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਾਧਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਿਹਤਰ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਪੋਸ਼ਣ, ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਢੁਕਵੀਂ ਦੇਖਭਾਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਆਂਡਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੇਸੀ ਆਂਡਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਦੇਸੀ ਮੁਰਗੀ ਪਾਲਣ ਨੂੰ ਕਮਾਈ ਦੇ ਵਾਧੂ ਜ਼ਰੀਏ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਰਗੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤਜਰਬਾ ਵਧਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲਖੀਮਪੁਰ ਖੀਰੀ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਮਾਹਰ ਡਾ. ਐਨ.ਕੇ. ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੇਸੀ ਮੁਰਗੀ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਖਾਣ-ਪਾਣ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਚਿਤ ਦੇਖਭਾਲ ਨਾਲ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਖੀਮਪੁਰ ਖੀਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਖੇਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੇਸੀ ਮੁਰਗੀ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਕਿੱਤਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵਾਧੂ ਆਮਦਨ ਦਾ ਬਦਲ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਸੀ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੇ ਆਂਡਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਮੰਗ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਆਂਡਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਣ ਨਾਲ ਮੁਰਗੀ ਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਭਾਅ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਰਗੀਆਂ ਪਾਲ ਕੇ ਇਸ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਜ਼ਰਬੇ ਅਤੇ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਦੇਸੀ ਕੁੱਕੜ ਪਾਲਣ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੇਸੀ ਆਂਡਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇਸੀ ਕੁੱਕੜ ਅਤੇ ਕੁੱਕੜੀ ਦੇ ਮਾਸ ਦੀ ਵੀ ਖਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੇਸੀ ਆਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕਤਾ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਲਖੀਮਪੁਰ ਖੀਰੀ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਮਾਹਰ ਡਾ. ਐੱਨ.ਕੇ. ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਲੋਕਲ 18 ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸੀ ਮੁਰਗੀ ਪਾਲਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਰਗੀਆਂ ਪਾਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ। ਤਜਰਬਾ ਵਧਣ ਨਾਲ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਹਾਰ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੈੱਡ ਵਿੱਚ ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮੁਰਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੈੱਡ ਨੂੰ ਸਾਫ਼, ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਹਵਾਦਾਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਐਨ.ਕੇ. ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਨਿਯਮਤ ਸਫ਼ਾਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਪਸ਼ੂ ਆਹਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵੀ ਚੰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਚਿਤ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਹਾਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਦੇਸੀ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਕਰੀਬ 12 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ 2 ਕਿਲੋ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰ ਮੁਰਗੀ ਦੀ ਨਸਲ, ਆਹਾਰ, ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੁਰਗੀ ਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਦੇਖਭਾਲ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਮੁਰਗੀਆਂ ਕਰੀਬ 16 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਅੰਡੇ ਦੇਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।