ਐਲਿਸ ਟਾਪੂ: ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਤਾਂਘ ਤੇ ਪਰਵਾਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਅਜਾਇਬਘਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਅਮਰੀਕਾ ਰਹਿੰਦੀ ਆਪਣੀ ਨਣਾਨ ਰਾਜਵੰਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ‘ਸਟੈਚੂ ਆਫ ਲਿਬਰਟੀ’ ਦੇਖਣ ਗਈ ਸਾਂ।

ਜਦੋਂ ਫੈਰੀ ਰਾਹੀਂ ਸਟੈਚੂ ਆਫ਼ ਲਿਬਰਟੀ ਦੇਖਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਐਲਿਸ ਟਾਪੂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਇਥੇ ਸਥਿਤ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ‘ਸਟੈਚੂ ਆਫ ਲਿਬਰਟੀ’ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਸੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਾਹਲ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਮੈਂ ਇਤਮਿਨਾਨ ਨਾਲ ਇਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਿਨ ਆਵਾਂਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵੇਖਣ ਗਈ।

ਇਹ ਉਹ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਸੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਤਰੇ ਸਨ। ਲੱਖਾਂ ਅਮਰੀਕਨ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਐਲਿਸ ਟਾਪੂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੈਨੇਡੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁੁਸਤਕ ‘ਏ ਨੇਸ਼ਨ ਔਫ ਇਮੀਗ੍ਰੈਂਟਸ’ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ‘ਉਥੇ ਲਗਪਗ ਓਨੇ ਹੀ ਰਿਜ਼ੌਰਟ ਸਨ, ਜਿੰਨੇ ਲੋਕ ਅਮਰੀਕਾ ਆਏ ਸਨ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਚੰਗੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਆਸ, ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਖਿੱਚ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲ ਤੁਰੇ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਫੈਰੀ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਐਲਿਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਉਸ ਯਾਦਗਾਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਜੋਂ ਕਬੂਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਜਿਹੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਅਮਰੀਕਾ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਟਾਪੂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਰਵਾਸੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਪੰਜ ਕੁ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਰਿਕਾਰਡ ਸਮੇਤ ਸੜ ਗਿਆ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਨਵੀਂ ਬਣਤਰ ਦਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਮਸਾਲੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ’ਤੇ ਅੱਗ ਦਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਬਣਨ ਮਗਰੋਂ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਲੋਕ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਥੇ ਪੁੱਜਦੇ ਸਨ।

ਜਦੋਂ ਪਰਵਾਸੀ ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਪੈਨੀ ਨਜ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਡਾਕਟਰ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਕਮੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੇਖ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ। ਇੱਥੇ ਇਕ ਰਜਿਸਟਰ ਰੂਮ ਵੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਸਪੈਕਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ, ਪਿਛੋਕੜ, ਕੰਮ ਦਾ ਤਜਰਬਾ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਿੰਨਾ ਪੈਸਾ ਹੈ, ਆਦਿ। ਇਥੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਕ ਰੂਸੀ ਯਹੂਦੀ ਇੰਸਪੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕਿਆਂ ਆਖਦਾ ਹੈ, ‘‘ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਡਰ ਗਏ ਸਾਂ। ਇਹ ਵਰਦੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਰੂਸੀ ਫੌਜੀ ਵਰਦੀ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਾਂ।’’ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ-ਜੁਆਬਾਂ ’ਚੋਂ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਪੈਸੇ ਵਟਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਰਾਸ਼ਨ-ਪਾਣੀ ਖਰੀਦਦੇ ਤੇ ਕਈ ਸ਼ਾਇਦ ਰੇਲ ਦੀ ਟਿਕਟ ਵੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਆਪਣੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵੱਲ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਵੈਸੇ ਇਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਫ਼ੀਸਦ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲੀ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਬਦਲ ਗਿਆ ਤੇ ਐਲਿਸ ਟਾਪੂ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟ ਗਈ। 1892 ਤੋਂ 1954 ਤੱਕ 1 ਕਰੋੜ 20 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਵਾਸੀ ਇਸ ਟਾਪੂ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਇਹ ਰਾਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇੱਥੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਉਸਾਰੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ। 1980 ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

ਇਸ ਐਲਿਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਤਾਂਘ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਉੱਦਮਾਂ ਦਾ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ, ਜੋ 1920 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਸੰਜੋ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਜ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਬਟਨ ਦੀ ਹੁੱਕ ਨਾਲ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮੋਤੀਆ ਨੁਕਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੂਤ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲਾ ਪਰਵਾਸੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੁੰਦੀ ਸਰੀਰਕ ਜਾਂਚ ਦਾ ਪੂਰਾ ਬਿਓਰਾ ਦੇਖਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਗੇਟ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗਏ। ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਤੀਸਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ’ਤੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲਗਪਗ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਿਜ਼ਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਆਏ ਇੱਕ ਪਰਵਾਸੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਖਿਡੌਣਾ ਤੇ ਆਸਟਰੀਆ ਤੋਂ ਆਏ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਹਿਨੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਾ ਘਸਿਆ ਹੋਇਆ ਜੋੜਾ ਦੇਖਿਆ। ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਾਂ-ਧੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਪਈ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਨਾਨ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਸਨ।

ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅਣਸੁਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪਾਈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਨਿਹਰੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਆਸ ਲੈ ਕੇ ਬੜੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਮਗਰੋਂ ਇਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ, ਸੁਫ਼ਨੇ, ਰੀਝਾਂ, ਸਭ ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੰਜੋ ਕੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਭਾਲਦੀ ਚਮਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀ ਜੰਮਣ-ਭੋਇੰ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੀਲ ਦੂਰ ਆ ਕੇ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇਸ ਨਵੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਨਵੇਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਲੀਹਾਂ ਪਾਈਆਂ।

ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦੇਖਦੇ ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਹਾਲ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ। ਸਾਹਮਣੇ ਫੈਰੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸਮਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਆਡੀਓ ਟੂਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਯਾਦਗਾਰ ਕੰਧ ਦੇਖ ਸਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਐਲਿਸ ਟਾਪੂ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੱਖਾਂ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਕਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਫੈਰੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਿਆਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਪਰਵਾਸ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਰਵਾਨੀ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਆਸ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਵਾਸ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਵਾਜ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।

ਸੁਪਰ ਪਾਵਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਕਰੋੜਾਂ ਹੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੂਨ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਸਿੰਜਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸਗੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਵੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਹੀ ਅੱਜ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਬੀਤੇ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਇਸ ਟਾਪੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋੋਏ ਅਸੀਂ ਘਰ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾ ਦਿੱਤੇ।