ਵੇਜ ਥਾਲੀ 10% ਤੱਕ ਮਹਿੰਗੀ ਪਿਆਜ਼ ਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਘਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ‘ਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅਸਰ

ਕ੍ਰਿਸਿਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਿਆਜ਼, ਤੇਲ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਵੇਜ ਥਾਲੀ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਨਾਨ-ਵੈਜ ਥਾਲੀ 6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਬਜਟ 'ਤੇ ਬੋਝ ਵਧ ਗਿਆ।

ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰਸੋਈ ਦਾ ਬਜਟ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵਿਗੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ‘ਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅਸਰ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਕ੍ਰਿਸਿਲ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰੋਟੀ ਰਾਈਸ ਰੇਟ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਥਾਲੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਥਾਲੀ ਵੀ 6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਅੰਕੜਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਵੇਜ ਥਾਲੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ‘ਤੇ 28.1 ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧ ਕੇ 30.8 ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਨ-ਵੈਜ ਥਾਲੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵੀ 56 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 59.5 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਹੀਨੇ-ਦਰ-ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਗਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵੇਜ ਥਾਲੀ 4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਨਾਨ-ਵੈਜ ਥਾਲੀ 3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਰਸੋਈ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਵਧਣ ਪਿੱਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼ ਦੇ ਭਾਅ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 89 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਧ ਗਏ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਜਿਹੜਾ ਪਿਆਜ਼ 28 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਸਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 53 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

ਰਬੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪਿਆਜ਼ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 5 ਤੋਂ 6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣਾ ਸਟਾਕ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਸਾਲ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਮੀਂਹ ਪਿਆ। ਮੀਂਹ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਆਮਦ ਵੀ ਪਛੜ ਗਈ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 34 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਥਾਲੀ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਆਜ਼ ਕਾਰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਵਧਿਆ, ਸਗੋਂ ਰਸੋਈ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੇਬ ‘ਤੇ ਬੋਝ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ 12 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਾਮ ਆਇਲ ‘ਤੇ ਬੇਸਿਕ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਅਲ ਨੀਨੋ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਪਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ 8 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਝੋਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਹੇਠਲਾ ਰਕਬਾ ਘਟਣ ਅਤੇ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 5 ਤੋਂ 6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਥਾਲੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਾਨ-ਵੈਜ ਥਾਲੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਾਇਲਰ ਚਿਕਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਨਾਨ-ਵੈਜ ਥਾਲੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਬ੍ਰਾਇਲਰ ਚਿਕਨ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਇਲਰ ਚਿਕਨ ਦੇ ਭਾਅ ਸਾਲਾਨਾ ਅਤੇ ਮਹੀਨਾਵਾਰ, ਦੋਵਾਂ ਆਧਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਸਿਰਫ਼ 2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੂਚਿਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ, ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਲਈ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਪੋਲਟਰੀ ਸੈਕਟਰ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ। ਪਰ ਚਿਕਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਧਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਥਾਲੀ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ 6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹੀ।

ਕ੍ਰਿਸਿਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੰਗ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਜਦੋਂ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਲੱਗੇਗੀ, ਤਾਂ ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਸੋਈ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖ਼ਰਚ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।