ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਵਿਕਣਗੇ ਪਟਾਕੇ ਜਾਂ ਲੱਗੇਗੀ ਪਾਬੰਦੀ? ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵਧੀ ਚਿੰਤਾ; ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ

ਦਿੱਲੀ ਫਾਇਰ ਵਰਕਸ ਟਰੇਡਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜੀਵ ਜੈਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚਤਮ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਹੈ ਪਰ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਦਾਲਤ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲੈ ਕੇ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।

ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚਾਲੇ ਪਟਾਕਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਰਵਉੱਚ ਅਦਾਲਤ (ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ) ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਥਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕੇ ਕਿਉਂਕਿ ਦੀਵਾਲੀ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।

ਪਟਾਕਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸਟਾਕ ਵੇਚਣ ਲਈ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਟਾਕੇ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਫਾਇਰ ਵਰਕਸ ਟਰੇਡਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜੀਵ ਜੈਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚਤਮ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਹੈ ਪਰ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਦਾਲਤ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲੈ ਕੇ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।

ਰਾਜੀਵ ਜੈਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸਰਵਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਅੰਕੜੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਗੋਪਾਲ ਰਾਇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜੀਵ ਜੈਨ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 0.4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਰਾਜੀਵ ਜੈਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 125 ਤੋਂ 150 ਪੱਕੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਧਾਰਕ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਕੱਚੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਧਾਰਕ ਆਪਣੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਕੱਚੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਜਿੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇਗੀ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੁਕਾਨਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੀਆਂ। ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ ਸਜਾਵਟੀ ਸਾਮਾਨ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਾਰਨ ਕਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਬਦਲ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਦਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਟਾਕਾ ਵਿਕਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੱਕੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਹੁਣ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਸਜਾਵਟੀ ਉਪਕਰਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਨਕਲੀ ਫੁੱਲ-ਮਾਲਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਜੀਵ ਜੈਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪਿਛਲੇ 50 ਤੋਂ 100 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੂਜਾ ਸਾਮਾਨ ਵੇਚ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਪਾਰੀ ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਜਾਵਟੀ ਸਾਮਾਨ, ਫੁੱਲ-ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵੇਚਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹਨ।