ਕੱਪੜਾ ਬੁਣਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ ? ਜਿਸ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਦਾ ਆਗਾਜ਼

ਕੱਪੜਾ ਬੁਣਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ ਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ? ਜਾਣੋ ਦੇ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਜਿੱਥੋਂ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।

ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਸੇ ਕਾਰ ਫੈਕਟਰੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੱਪੜਾ ਬੁਣਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਜੋ ਇਲਾਕਾ ਅੱਜ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਖੇਤਰ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਜਨਮਭੂਮੀ ਹੈ। 20ਵੀਆਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 19 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਨਰੁਹਿਤੋ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਜਾਪਾਨ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1958 ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਹੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1867 ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਰਖਾਣ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਕਰਘਿਆਂ ਤੇ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜਾ ਬੁਣ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਮਿਹਨਤ ਭਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੋਜੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

1891 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਹੱਥ ਕਰਘੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੇਟੈਂਟ ਮਿਲਿਆ। ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਕਰਘਾ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੱਪੜਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਕਰਘਿਆਂ ਨਾਲੋਂ 40 ਤੋਂ 50 ਫੀਸਦੀ ਤੇਜ਼ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੇ ਕਰਘਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ।

ਅਕਤੂਬਰ 1911 ਵਿੱਚ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 9,900 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਜ਼ਮੀਨ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਲਈ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਪਲਾਂਟ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਸਤੰਬਰ 1912 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਾ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੌਰ ਦੀ ਇੱਟਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਇਮਾਰਤ ਅੱਜ ਵੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਅਜਾਇਬਘਰ ਹੈ।

1924 ਵਿੱਚ ਨੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਕਰਘਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਸ਼ਟਲ ਬਦਲਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਰਘਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤਾਣਾ ਧਾਗਾ ਟੁੱਟਦਾ ਸੀ, ਮਸ਼ੀਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇਨਸਾਨੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ। ਹੁਣ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਮਸ਼ੀਨ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਸੰਭਾਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਕਰਘੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਨੇ 1926 ਵਿੱਚ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹੀ ਦੀ ਸੋਚ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ।

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਕਰਘਾ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਰਘੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ 1 ਲੱਖ ਪੌਂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਜਾਪਾਨ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਸਨ। ਇਸੇ ਰਕਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੂੰਜੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ।

1929 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਗਏ। 1930 ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਇੰਜਣ ‘ਤੇ ਰਿਸਰਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ 1933 ਵਿੱਚ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 1935 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਕਾਰ ਅਤੇ ਟਰੱਕ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਅਤੇ 1936 ਵਿੱਚ ਟਰੱਕ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਉਚਾਰਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਕਾਰ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੱਪੜਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਨਤਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜਾਪਾਨੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ‘ਤੇ 8 ਸਟ੍ਰੋਕ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। 1937 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਗਈ।