ਈ-20 ਪੈਟਰੋਲ ਤੈਅ ਮਾਪਦੰਡਾਂ 'ਤੇ ਖਰਾ ਉਤਰਿਆ; 27 ਸੂਬਿਆਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 893 ਸੈਂਪਲ ਪਾਸ: ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰਾਲਾ

ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਖੁਰਾਕ, ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ, ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਪਤੋਲ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਬਿਆਨ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕੁਝ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ 'ਤੇ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ 26 ਤੋਂ 31 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਇਥਾਨੋਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ—ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ, ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ—ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਥਿਤ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਸਮੇਤ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਈ-20 ਪੈਟਰੋਲ, ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਦੇ 17021 ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ।

ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸੈਂਪਲ ਲੈਣ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਐਕਟ 1955 ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 2024 ਤਹਿਤ ਸੈਂਪਲ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਕ ਤੈਅ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਲੀਟਰ ਦੇ ਛੇ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਜਾਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਡੀਲਰ ਨੂੰ, ਦੋ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ/ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੋ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲੈਬ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿੱਥੇ ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਸੈਂਪਲ ਸਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਲਏ ਗਏ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਗਏ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੈਂਪਲ, ਪੰਪਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਜਾਂ ਲੈਬ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਟੈਸਟ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲੈਬ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿਸੇ ਥਰਡ-ਪਾਰਟੀ ਲੈਬ ਤੋਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ 'ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਹਾਈ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ' ਵੱਲੋਂ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, 27 ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਈ-20 ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ 893 ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਗਏ ਸਨ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਦੇ 330, ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਦੇ 280 ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਦੇ 283 ਸੈਂਪਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ)। ਕੁਆਲਿਟੀ ਲੈਬਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸਾਰੇ 893 ਸੈਂਪਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹੀ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਥਾਨੋਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੈਅ ਸੀਮਾ (19 ਤੋਂ 21 ਫੀਸਦੀ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ।